Stopa pacjenta w trakcie leczenia owrzodzenia pięty terapią podciśnieniową (NPWT).

Ultrakrótki poradnik dla podologów, pielęgniarek, fizjoterapeutów, lekarzy różnych specjalności.

Znajomi i specjaliści z różnych dziedzin opieki zdrowotnej zadają nam często takie pytanie. A kiedy zaczynamy opowiadać o naszej pracy, przecierają oczy ze zdumienia. Bo przecież stopa cukrzycowa kojarzy się z bardzo poważnym problemem, operacjami, amputacjami, długim pobytem w szpitalu. I rzeczywiście, wielokrotnie pacjenci muszą przejść drogę przez mękę by ratować kończynę, a czasem życie. Ale tak nie musi być zawsze.

Stopa cukrzycowa w pigułce – sprawdź objawy, zmiany, dysfunkcje.

Idealny pacjent ze stopą cukrzycową

To pacjent, który nie ma cukrzycy, a więc i stopy cukrzycowej. HA! To niemożliwe, więc spróbujmy chociaż zbliżyć się do ideału.

Młodzi pacjenci, chorujący krótko i zawsze dbający do dietę, aktywność fizyczną, regularnie badający poziom hemoglobiny glikowanej HbA1c, też doświadczają zmian w budowie i funkcjonowaniu stóp. Zmiany mogą być zbliżone do tych w zdrowych stopach, zachodzących z wiekiem, zmianami obuwia, rodzajem wykonywanej pracy.

Nie zaobserwujemy tu owrzodzeń, neuropatii, choroby Charcota, ale już stopę wydrążoną, palce młoteczkowate, pękające pięty owszem.

Z tymi zmianami pacjenci nie muszą być hospitalizowani. Wystarczy im prawidłowa pielęgnacja domowa, okresowe wizyty u podologa i odpowiednie obuwie z wkładkami ortopedycznymi.

Czy poradzisz sobie z opieką nad takim pacjentem w swoim małym gabinecie podologicznym? Jasna sprawa!

Przeczytaj również Co Twój pacjent z cukrzycą powinien wiedzieć o zmianach zachodzących w jego stopach.

Trochę mniej idealny pacjent ze stopą cukrzycową

Zmiana obuwia, skarpet, wyjazd w góry, na narty, wycieczka w gorącym i wilgotnym klimacie, mogą spowodować problemy nawet u pacjentów z dobrze wyrównaną cukrzycą.

Zgłoszą się do Ciebie z powodu otarć, pęcherzy, wrastających paznokci, krwiaków. Większość wyleczysz standardowymi metodami i opatrunkami, bez interwencji chirurgicznej. Pod warunkiem, że zgłoszą się do Ciebie w ciągu kilku dni od wystąpienia pierwszych niepokojących objawów.

Niestety, tutaj zaczynają się schody. Pacjenci lubią myśleć: to tylko pęcherz, to tylko krwiak, przykleję plasterek i będzie dobrze. Dlatego zgłaszają się po pomoc dopiero, gdy po kilku tygodniach plasterkowania nadal nie jest dobrze. 

Przeczytaj również Co Twój pacjent z cukrzycą powinien wiedzieć o ranach na stopach.

Czy poradzisz sobie z wygojeniem kilkutygodniowych zmian? Tak, pod warunkiem, że dokładnie wiesz, jakie opatrunki, odciążenie, pielęgnację okolicznych tkanek zastosować. Musisz też wiedzieć, na jakie badania warto skierować pacjenta do innych gabinetów (np. USG Doppler).

Pobierz Nasz protokół leczenia owrzodzeń w cukrzycowej chorobie stóp.

Jeszcze mniej idealny pacjent ze stopą cukrzycową

To pacjent z powyższego akapitu, tyle że oporny na Twoje zalecenia. Niby chce się wyleczyć, ale nie chce nosić obuwia odciążającego, zrezygnować ani ograniczyć codziennych aktywności. Na wizyty przychodzi bez kompresji a opatrunek wygląda jak po wizycie w kałuży błota.

Do takiego klienta musisz odpowiednio podejść. Trochę postraszyć, trochę pogrozić, a trochę pokombinować. Musisz tak dobrać obuwie odciążające, by spełniało swoją funkcję, ale nie rzucało się w oczy i nie utrudniało wyjść do pracy. Opatrunek musisz dobrze zabezpieczyć przed tarciem, przesuwaniem, namakaniem. Czasami ten sam rodzaj opatrunku, ale z innej firmy, zrobi robotę idealnie.

To może być też pacjent z niewielkim owrzodzeniem, ale kompletnie niedbający o glikemię, dietę, regularny plan dnia. Albo pacjent chorujący długo, z miażdżycą, niewydolnością nerek, serca, zaawansowaną neuropatią.

To jest ten moment, w którym musisz rozważyć wszystkie za i przeciw. Na pewno będziesz potrzebować wsparcia diabetologa, nefrologa, kardiologa, angiologa, może nawet chirurga. Przygotuj się na dłuższe leczenie i mniej spektakularny sukces niż u poprzednich pacjentów. Możesz sobie poradzić, ale nie wahaj się przekazać chorego do innego specjalisty, jak „nie będzie żarło”.

Jak dobrze zadbać o takiego pacjenta? Dowiedz się na naszym kursie Dla Specjalistów: Stopa cukrzycowa w pigułce.

Zdecydowanie nieidealny pacjent ze stopą cukrzycową 

Pacjent, który przychodzi do Ciebie po ostatnią deskę ratunku, jest z reguły tym, którego trzeba zabezpieczyć i odesłać do szpitala lub placówki wykonującej zabiegi rekonstrukcyjne. 

To taki człowiek, który z owrzodzeniem chodzi kilka miesięcy i dopiero widmo amputacji skłoniło go do poszukiwania profesjonalnej pomocy. Ewentualnie, korzystał z usług niezbyt dostosowanych do swoich potrzeb i jest sfrustrowany brakiem efektów. Tak czy inaczej, niekoniecznie dasz radę mu pomóc.

Bo nie masz odpowiednich narzędzi, kwalifikacji, wysokospecjalistycznego sprzętu, zespołu ekspertów pod ręką. Albo Twoje metody będą działać zbyt wolno albo za mało agresywnie. Nie bój się skonsultować takiego przypadku z innymi specjalistami.

3 najważniejsze sprawy, o których zawsze musisz pamiętać

  1. Jak nie wiesz co zrobić, skonsultuj się z kimś, kto wie. Nieprawidłowe działanie może wyrządzić nieodwracalne szkody i doprowadzić do amputacji stopy.
  2. Stopa cukrzycowa nie lubi czekać. Trzeba ją leczyć szybko i agresywnie by unikać deformacji, zakażeń bakteryjnych, zakrzepicy i zapobiec amputacji.
  3. Amputacja to nie koniec świata. Są momenty, w których lepiej amputować, niż ratować stopę, na której pacjent nigdy nie będzie chodził.

Podobne wpisy